Tι είναι η ψυχοθεραπεία;
Σύμφωνα με τον APA (Αμερικανικός Ψυχολογικός Σύλλογος) είναι μια διαδικασία κατά την οποία ο ψυχοθεραπευτής χρησιμοποιεί τις επιστημονικές του γνώσεις για να βοηθήσει το άτομο που έχει απέναντι του να ζήσει μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή. Πέραν όμως του τυπικού ορισμού, για μένα η ψυχοθεραπεία αποτελεί ένα ταξίδι. Η διαδρομή είναι άλλοτε δύσβατη, αβέβαιη, με δυσκολίες και απαιτεί κόπο. Άλλοτε είναι όμως ξεκούραστη, χαρούμενη και γεμάτη νέες εμπειρίες. Αισθάνομαι τυχερή γιατί μου δίνεται η δυνατότητα να είμαι συνοδοιπόρος στο ταξίδι αυτό, στην εσωτερική μετακίνηση και στις νέες ιστορίες των ανθρώπων. Στην κοινή μας συνάντηση αυτή, οι πιθανές κατευθύνσεις που μπορεί να πάρουμε είναι πολλές, σαν διαφορετικά μονοπάτια. Μπορούμε λοιπόν συνεργατικά να διαλέξουμε που θα πάμε και τι θα αφήσουμε πίσω ή ακόμα και να μείνουμε στο ίδιο σημείο για κάποιο διάστημα. Μαζί χαρτογραφούμε την κατεύθυνση του ταξιδιού αυτού, μέσα στο οποίο ξεδιπλώνονται ιστορίες δύναμης και αισιοδοξίας.
Παρά τη χρήση του όρου θεραπεία, για μένα το ζητούμενο δεν είναι να θεραπεύσουμε κάτι, ούτε να εντοπίσουμε τα προβλήματα μέσα στους ανθρώπους που ζητούν βοήθεια. Αντίθετα, έχοντας βαθιά πίστη στις δυνάμεις και στις ικανότητες των ανθρώπων για αλλαγή, μέσω μιας δυναμικής διεργασίας, στόχος είναι να αναδυθούν οι ικανότητες των ανθρώπων για δράση και να φωτιστούν εναλλακτικές πτυχές και αφηγήσεις. Κάθε άνθρωπος αποτελεί τον ειδικό για την ίδια του τη ζωή. Ο ρόλος μου ως θεραπεύτρια έγκειται στο να συμμαχήσω με τους ανθρώπους για να εξερευνήσουμε μαζί τις ιστορίες που έχουν οι ίδιοι για τις ζωές τους, τις επιπτώσεις των ιστοριών τους, τα νοήματα και το πλαίσιο μέσα στο οποίο διαμορφώνονται.
Στην ουσία της η ψυχοθεραπεία, είναι μια συνεργατική διαδικασία που βασίζεται στον διάλογο και την ανοικτή επικοινωνία. Έχει στόχο να βρεθούν οι σκέψεις και οι πεποιθήσεις του ατόμου που τον παγιδεύουν από το να ζήσει μια ελεύθερη και ευτυχισμένη ζωή.
Η ατομική ψυχοθεραπεία αποτελεί τη συνηθέστερη μορφή Συστημικής θεραπείας και αυτό γιατί συνήθως ένα μεμονωμένο άτομο παίρνει την πρωτοβουλία να αναζητήσει βοήθεια για αυτό που του συμβαίνει. Το κυριότερο πλεονέκτημα της ατομικής θεραπείας είναι ότι αφήνει στο άτομο το χώρο και τον χρόνο να αφηγηθεί την ιστορία του σε ένα ασφαλές περιβάλλον.
Συνήθως όταν κανείς αναζητάει υποστήριξη, έρχεται απογοητευμένος, θυμωμένος, χωρίς ελπίδα για το μέλλον. Πολλοί ξεκινούν γιατί νιώθουν για καιρό αισθήματα κατάθλιψης, άγχους, θυμού, ψυχοσωματικά συμπτώματα και πολλά άλλα. Άλλοι πάλι ξεκινούν γιατί συμβαίνουν στην ζωή τους σημαντικά γεγονότα όπως ένα διαζύγιο, ένα πένθος, μια απόλυση, Σκοπός της ψυχοθεραπείας είναι να δημιουργήσει μια διορθωτική εμπειρία. Επίσης, η θεραπεία στοχεύει στο να αναδειχθούν τα αποθέματα του κάθε θεραπευόμενου αλλά και συν-διαμορφωθούν νέες εναλλακτικές αφηγήσεις για τη ζωή του και τον εαυτό του που δίνουν μια νέα προοπτική.
Πολλοί έρχονται για να επιβεβαιώσουν ότι έχουν δίκιο ή για να βρουν έναν σύμμαχο. Το μόνο σίγουρο όμως είναι πως η συμβίωση είναι απαιτητική υπόθεση και τέλεια σχέση δεν υπάρχει.
Ο κάθε άνθρωπος κουβαλάει τα δικά του βιώματα και πεποιθήσεις, βλέπει τον κόσμο με το δικό του τρόπο. Σε μια σχέση λοιπόν, δύο διαφορετικοί άνθρωποι, δυο διαφορετικοί κόσμοι προσπαθούν να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά μεταξύ τους. Κάποιες φορές είναι όμως σα να μιλάνε σε διαφορετικές γλώσσες.
Η αλήθεια είναι πως σε όσα συμβαίνουν αντιδρούμε με τρόπους που έχουμε ασυνείδητα μάθει και διαμορφώσει στο πέρασμα του χρόνου, και που τις περισσότερες φορές προέρχονται από τους γονείς μας. Οι πρώιμες εμπειρίες και οι σχέσεις στη γονεϊκή οικογένεια επηρεάζουν τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και τους άλλους και διαμορφώνουν ένα μοντέλο συναισθηματικής συνδιαλλαγής που αφορά όλες τις σχέσεις. Μέσα σε μια σχέση οι σύντροφοι τείνουν να εφαρμόζουν και να κλιμακώνουν ξανά και ξανά τις ίδιες στρατηγικές, ελπίζοντας ότι με κάποιο μαγικό τρόπο, ο άλλος άνθρωπος θα τους κατανοήσει. Όμως όταν στα ίδια προβλήματα εφαρμόζονται οι ίδιες αναποτελεσματικές (όπως έχει αποδειχτεί στο χρόνο) προσεγγίσεις, τα πράγματα δεν εξελίσσονται.
Η θεραπεία ζευγαριών είναι μία προσπάθεια να κατανοήσει ένας άνθρωπος τον εαυτό του και τη σχέση του με ένα τρόπο ειλικρινή και βαθύ. Είναι ο χώρος, η συνθήκη, το πλαίσιο όπου το ζευγάρι συμμετέχει από κοινού σε μια σειρά συνεδριών με σκοπό να δουν τη σχέση τους. Το ζευγάρι ζητά τη βοήθεια ενός θεραπευτή προκειμένου να κατανοήσει τον τρόπο που αλληλεπιδρά. Η απόφαση και η συμμετοχή αφορά και τους δύο αλλά πολλές φορές ένας από τους δύο είναι λιγότερο πρόθυμος.
Ο θεραπευτής επικεντρώνεται στο να μιλήσει το ζευγάρι για τις προσδοκίες του, τις ανάγκες του, τα συναισθήματα του, για αυτό που τελικά θέλει να πει πίσω από τους καβγάδες. Έτσι η θεραπεία μπορεί να αποτελέσει το μέσο με το οποίο οι σύντροφοι θα δουλέψουν με σκοπό τη βελτίωση της σχέσης τους, ή αντίθετα το μέσο με το οποίο θα δουλέψουν τη δύσκολη απόφαση ενός χωρισμού.
Εφηβεία ονομάζεται το αναπτυξιακό στάδιο που χωρίζει το παιδί από τον ενήλικα. Αποτελεί μια έντονη μεταβατική περίοδο, μεγάλων ψυχικών και σωματικών μεταβολών. Ο έφηβος καλείται να αφήσει το παιδί που ήταν μέχρι πριν λίγο και αρχίζει να δομεί μια νέα ταυτότητα, αυτή του ενήλικα που κάποτε θα είναι. Το γεγονός ότι δεν είναι ούτε το ένα ούτε το άλλο, τους κάνει να αισθάνονται μετέωροι και μόνοι. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ο έφηβος τείνει να απομακρύνεται και να διαχωρίζεται από τη οικογένεια. Αυτή η αναγκαία μετάβαση αποτελεί μια αναγκαία και φυσιολογική διαδικασία εξέλιξης και συναισθηματικής ολοκλήρωσης.
Ένας έφηβος μπορεί από τη μία να νιώθει μεγάλη ανάγκη να μιλήσει σε κάποιον και από την άλλη μπορεί να είναι κλειστός απέναντι σε κάθε ενήλικα. Η συμβουλευτική εφήβων μοιάζει σαν ισορροπία σε αυτό το τεντωμένο σχοινί. Η συμβουλευτική μπορεί να βοηθήσει τον έφηβο να νιώσει άνετα σε ένα μη επικριτικό και υποστηρικτικό περιβάλλον ανοιχτών διαλόγων. Για τον έφηβο είναι σημαντικό να έχει τον δικό του χώρο, όπου μπορεί να μιλήσει ελεύθερα για τους προβληματισμούς του. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, με κλίμα ασφάλειας και εμπιστοσύνης, ο έφηβος έχει τη δυνατότητα να δομήσει την ταυτότητά του και να εντοπίσει πιθανές συναισθηματικές δυσκολίες που τον εμποδίζουν να αναπτυχθεί ή να νιώσει ευχαρίστηση.
Εξυπηρετεί ανθρώπους που δεν έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν δια ζώσης συνεδρίες είτε λόγω απόστασης είτε λόγω προγράμματος. Υπάρχει πάντα η οπτική και ακουστική επαφή ανάμεσα στον θεραπευτή και στον θεραπευόμενο μέσω της βιντεοκλήσης. Οι Κανόνες Δεοντολογίας είναι ίδιοι τόσο στις δια ζώσης όσο και στις on line Συνεδρίες.